اولین قدم در مراحل طرح ریزی کارخانه شناخت نوع محصول است که می بایست تولید شود و به عبارتی اولین قدم طراحی محصول است چنانچه گام های ابتدایی ایجاد یک واحد صنعتی رادر یک نمایش کلی نشان دهیم خواهیم داشت:

در این میان قبل از این که آلترناتیو های مختلف طرح های استقرار و طرحریزی تسهیلات را ارائه کنیم باید به سوالات زیر جواب دهیم:

1. چه چیزی تولید می شود؟
2. چگونه تولید می شود؟
3. هر یک چه موقع تولید می شود؟
4. هر یک به چه میزان تولید می شود؟
5. تولید هر کدام برای چه مدت انجام می شود؟
6. این محصولات در چه محلی باید تولید شوند؟

جواب پنج سوال اول به ترتیب از طراحی محصول٬ طراحی فرایند و طراحی برنامه(برنامه ریزی تولید) بدست می آید و سوال ششم نیز از بحث جایابی تسهیلات یا از برنامه ریزی تولید هنگامیکه فعالیت تولیدی به تعدادی از تسهیلات موجود واگذاری می گردد جواب می گیرد.

طراحان محصول٬ محصول نهایی را بر حسب ابعاد٬ ترکیب مواد و شاید نوع بسته بندی مشخص می کنند. طراح فرایند تعیین می کند محصول چگونه باید تولید شود و طراح تولید (برنامه ریزی تولید) کمیت تولید و برنامه تجهیزات تولیدی را مشخص می کند. و چنانگه قبلاْ نیز اشاره شد طرحریزی تسهیلات ارتباط مداوم با سه بخش طراحی محصول ٬ طراحی فرایند و برنامه ریزی تولید دارد. طرحریزی تسهیلات برای انجام وظایفش نیازمند به اطلاعات دقیق و به موقع طراحان محصول٬ فرایند و برنامه تولید می باشد.

شکل زیر نیاز به هماهنگی بین این سه بخش را نشان می دهد.

 

یک تحقیق برای مکان یابی

اسلاید تحقیق  برای مکان یابی واحدهای صنعتی

یک اسلاید به انگلیسی برای طرح ریزی واحدهای صنعتی (پروژه زبان تخصصی) 

برای جایابی در احداث کارخانه باید تمامی پارامتر های موثر بر محل کارخانه را شناسایی کنیم. برخی پارامتر های مهم عبارتند از:

۱) نزدیکی و دسترسی به مواد اولیه: باعث کم شدن حمل و نقل و قیمت تمام شده می گردد. به عنوان مثال کارخانجات ذوب آهن در اطراف معادن ساخته شود.

۲) نزدیکی به بازار مصرف:باعث کم شدن حمل و نقل و قیمت تمام شده می گردد.

۳) زمین مورد نیاز کارخانه و امکان توسعه آن در آینده:در مسائل جایابی کارخانه اهداف آینده و طرح گسترش کارخانه حتماْ باید در نظر گرفته شود. به دنبال این موضوع نقشه جامع شهر و طرح های گسترش شهر نیز باید بررسی شوند.مثلاْ:

۴) دسترسی به نیروی انسانی مناسب و مناسب بودن ترکیب آن از لحاظ تخصیص: بیشتر منابع انسانی در شهر ها هستند بنابراین کارخانجات بیشتر در اطراف شهر ها ساخته می شوند. کارخانجات فصلی بیشتر در اطراف روستاها جهت استفاده از نیروی کار فصلی بنا می شوند. در بعضی از کشورها کارخانه های بزرگ در اطراف شهرهای دانشگاهی ساخته می شوند.

۵) تسهیلات ترابری: راه شوسه، اتوبان، راه آهن، بندرگاه، فرودگاه و ...

۶) آب و هوا و پارامتر های اقلیمی: الف)برای جذب افراد ب)بسته به نوع صنعت و محصول(مثلاْ آب بر و ...)

۷) انرژی: برق، سوخت، گاز و ...

۸) آب: بسیاری از منابع آب بر هستند و به آب فراوان نیاز دارند.

۹) ارتباطات: تلفن، فاکس و ...

۱۰) سیاست های دولت: قوانین و مقررات مربوط به مالیات، محیط زیست و ...

۱۱) شرایط زندگی و فرهنگی مردم و سطح بهداشت و آموزش و ...

۱۲) مسائل دفاعی و امنیتی: استتار، پراکندگی و...

۱۳) خواست و پذیرش مردم: از جهات سیاسی و اجتماعی و غیره

برای یافتن جواب می توان ابتدا مساله جایابی را برای انتخاب استان حل کرد و سپس برای بار دوم در استان بهترین شهر را برگزید.

چرخه حیات محصول:

طبق این تئوری محصولات برای مدت محدودی در بازار می مانند و در طول این دوره از مراحل معرفی(introduction)٬ رشد(growth)٬ بلوغ(maturity)٬ اشباع(saturation) و نهایتاْ نزول(decline) می گذرند.

مرحله معرفی:

مصرف کنندگان و خریداران صنعتی در مرحله اول رغبت زیادی به مصرف کالاهای نا شناخته نشان نمی دهند و به دلایل متعدد در این مرحله سود در سطح پایینی است. برای بعضی از اقلام مصرفی تبلیغات زیادی مورد نیاز است شرکت مجبور به دادن تخفیف به خرده فروشان است. به دلایل بالا بودن هزینه ها٬ زیان در این مرحله بالاست و خیلی از کالاها ممکن است در این مرحله با شکست روبرو شوند. راز موفقیت در این مرحله تحقیق و توسعه (R&D)٬ مهارت مهندسی در تولید محصول٬ مهارت در آزمایش و معرفی محصول است.

مرحله رشد:

اگر محصول مرحله اول را با موفقیت پشت سر گذارد٬ در مرحله بعد(مرحله رشد) فروش با سرعت بیشتری رشد می کند مصرف کنندگان و خریداران صنعتی محصول را مورد آزمایش قرار می دهند و در صورت رضایت از کالا خرید های خود را افزایش می دهند. در این مرحله سود شرکت به سرعت افزایش یافته و هزینه های ترغیبی و تشویقی به نسبت افزایش بازده سر شکن می شود. در این مرحله بر خلاف مرحله معرفی محصول که قیمت ها پایین نگه داشته می شد٬ قیمت ها افزایش یافته و از هزینه تمام شده بالاتر می رود و بدنبال آن شرکت هم قادر به پوشاندن زیان های گذشته است و هم قبل از ورود رقبا به بازار سود خوبی را حاصل می نماید. البته این بدان معنی نیست که تنها قیمت ها به طور کامل افزایش می کند بلکه کاهش هزینه ها خود به خود سود شرکت را افزایش می دهد.

مرحله بلوغ:

در اين مرحله رقابت به نحو محسوسي است. رقبا با مشاهده موفقيت محصول شروع به داخل شدن در بازار مي كنند. در اين مرحله نرخ رشد كل بازار رو به كاهش مي نهد، زيرا از جذابيت محصول در بازار كاسته شده  و رشد نرخ فروش شرت اصلي نيز شروع به نزول مي كند. در اين مرحله شركت بايد كليه توان خود را براي نگه داري سطح فروش به كار برد و بايد بر روي توزيع كننده بيشتر سرمايه گذاري كند، زيرا از بازار جديد ديگر خبري نيست. در اين مرحله هزينه هاي بازار يابي افزايش يافته و قيمت ها بايد شكسته شود. نتيجتاً سود نيز رو به كاهش مي گذارد . در اين مرحله نقش اساسي  را بازاريابي ايفا مي كند.

مرحله اشباع:

در اين مرحله تقاضا براي محصول به بالا ترين حد خود رسيده و براي مدتي بازار از اين محصول استفاده مي كند. در اين مرحله بدليل افزايش توليد توسط رقبا، عرضه نسبت به تقاضا فزوني يافته  و به همين منظور فروش شركت اصلي كم مي شود. رقابت در قيمت، كيفيت و بازاريابي افزايش يافته و توليد كننده بايد به فكر ايجاد تنوع و تغيير در محصول باشد.

 

مرحله نزول:

 

در اين مرحله فروش با سرعت بيشتري كاهش مي يابد و ممكن است كالا هاي جديد نياز مشتريان را برآورده سازد. حيات محصول اوليه در بازار بستگي به پايين نگه داشتن هزينه ها دارد. اين مرحله بسيار حساس است و صلاح نيست كه تغييرات كوچك با هزينه هاي زياد در محصول بوجود آيد. در چنين حالتي نقش حسابداري صنعتي در صرفه جويي هزينه ها بيش از هر مرحله ديگر احساس مي شود.

البته بحث اينكه اين تئوري  چه محصولاتي را شامل مي شود و يا اينكه چگونه مديريت مي تواند تشخيص دهد كه يك محصول در كدام از يك مراحل اين دوره قرار دارد، بحث بيشتري را طلب مي كند كه خارج از محدوده اين موضوع است.