راهکار مهندسی صنایع

X

راهکار مهندسی صنایع

راهکار مهندسی صنایع

مهندسان صنایع دانشگاه تبریز

	IE & IT : كاربران در حال مشاركت‌اند
با ویکی پدیا بیشتر آشنا شویم (۱): كاربران در حال مشاركت‌اند همشهری جوان - هدف گردانندگان ويكي‌پديا اين بوده: ایجاد دانش‌نامه‌ای قابل اطمینان و آزاد بزرگ‌ترین دانش‌نامة تاریخ، هم از نظر دامنه مطالب و هم از نظر عمق. كاربران فقط با يك كليك مي‌توانند اطلاعات مربوط به هر چيزي را دستكاري كنند. اما پس از هر ويرايش، آخرين تغييرات در لينكي در صفحه اول وب‌سايت و در نوار كناري همة صفحات وب‌سايت، به‌روز مي‌شود تا ديگران هم از اين تغييرات باخبر شوند. چند وقت پيش يك مطلب مفصل و بلند در مورد دانش‌نامة اينترنتي و آزاد ويكي‌پديا در همين صفحه كار كرديم. اما انگار كه اين پديدة اينترنتي سال‌هاي گذشته، همچنان خبرساز است و چيزهاي جديدي برايمان دارد. جيمي ويلز چند هفتة پيش اعلام كرد كه مي‌‌خواهد با همكاري غول اينترنتي آمازون و براي رقابت با گوگل، يك موتور جست‌وجوي اينترنتي جديد راه‌اندازي كند. اين موتور جست‌وجوي جديد كه قرار است اسمش ويكي‌‌آساري (Wikiasari) باشد، از همان فن‌آوري براي جمع‌آوري اطلاعات استفاده مي‌كند كه سبب موفقيت چشمگير دانش‌نامة ويكي‌پديا شده‌است. ويكي‌‌آساري از تركيب دو لغت «ويكي» به معني سريع در زبان ساكنان هاوايي و «آساري» به معناي جست‌وجو در زبان ژاپني برگرفته شده‌است. الان وب‌سايت دانش‌نامة ويكي‌پديا بيش از ۱۰۰ ميليون بازديدكننده در ماه دارد و يكي از پركاربرترين وب‌سايت‌هاي اينترنت است. اين وب‌سايت مجموعه‌اي بسيار گسترده از اطلاعات و مقالات را در دويست و سي زبان مختلف و با استفاده از اطلاعات خود كاربران، جمع‌آوري كرده ‌است كه كاربران مي‌توانند مداخل آن را خودشان ويرايش كنند. ويلز گفته كه گوگل در بسياري موارد كاملا موفق بوده ‌است، اما حقيقت اين است كه شهرت آن باعث پوشيده ماندن ضعف‌هاي آن شده‌ است. گوگل در بسياري موارد هنگام جست‌وجوي يك كليد واژه، قادر به ارائة هيچ اطلاعات مفيدي به كاربران نيست و بسياري از لينك‌هاي استخراج شده توسط گوگل، كاربران را به سوي وب‌سايت‌هاي بي‌فايده و حتي خطرناك هدايت مي‌كنند. گوگل در چيدن و رتبه‌بندي وب‌سايت‌ها، از الگوريتمي استفاده مي‌كند كه طبق آن، سايت‌هايي كه بيشترين لينك‌ها از سايت‌هاي ديگر به ‌آن‌ها نشانه رفته، مهم‌تر از بقيه فرض شده و در رتبه‌هاي بالاتر نتايج جست‌وجو قرار مي‌گيرند، اما ويلز اين الگوريتم را براي استخراج اطلاعات مفيد از اينترنت مناسب نمي‌داند. در ويكي‌آساري مشابه آن‌چه در ويكي‌پديا رخ مي‌دهد، خود كاربران ميزان كارآمدي اطلاعات را تعيين مي‌كنند و طبقه‌بندي نتايج جست‌وجوي هر كليد واژه با كمك خود كاربران صورت خواهد گرفت. ویکی‌پدیا پروژه‌ای جمعی است و مؤسسان و مشارکت‌کنندگان در آن هدف مشترکی دارند: « ایجاد دانش‌نامه‌ای قابل اطمینان و آزاد. در حقیقت، بزرگ‌ترین دانش‌نامة تاریخ، هم از نظر دامنة مطالب و هم از نظر عمق.» دانش‌نامه در قسمت فارسي ويكي‌پديا تحت مدخل «دانش‌نامه» آمده است كه دانش‌نامه یا دایره‌المعارف، مجموعه یا گردایه نوشتاری جامعی است که شامل اطلاعاتی دربارة همة شاخه‌های دانش یا شاخة مشخصی از دانش مي‌شود. دانش‌نامه نباید با لغت‌نامه اشتباه شود. در حالی که لغت‌نامه‌ها به معنی هر یک از سرمدخل‌هایش که معمولا یک واژه هستند می‌پردازند، دایره‌المعارف‌ها حاوی اطلاعاتی دربارة سرمدخل‌هایشان هستند. البته در مواردی مرز این دو واضح نیست و کتاب‌هایی (مثلا لغتنامه دهخدا) بین این دو هستند. عنوان دانش‌نامه را نخستین بار ابن سینا در کتاب دانش‌نامة علایی به کار برد. کلمه دایره‌المعارف معادل واژة فرانسوی «آنسیکلوپدی»(encyclopédie) است که خود از عبارت یونانی ἐγκύκλιος παιδεία (انکیکلیوس پایدیا) گرفته شده ‌است. مفهوم واژة «آنسیکلوپدی» را «آموزش یا دانشی که در دایره‌ای گرد آمده باشد» گفته‌اند. دانش‌نامه‌هایی که اکنون استفاده می‌کنیم از گسترش لغت‌نامه‌های قرن هجدهم به این‌جا رسیده‌اند. در لغت‌نامه‌ها، واژه‌ها و معنی‌ها و گاهی اطلاعات اندکی دربارة واژه و ریشه‌یابی آن جمع‌آوری شده‌اند؛ این اطلاعات معمولا به گونه‌ای است که به‌طور کامل نیاز خواننده را برطرف نمی‌کند. از این رو دانش‌نامه‌ها به آگاهی دادن فراتر در مورد آن موضوع (یا واژه) پدید آورده شدند. همچنین، یک دانش‌نامه نسبت به لغت‌نامة اطلاعاتی همچون نقشه و تصویر کتاب‌شناسی و آماره نیز دارد. چهار عنصر اصلی که در دانش‌نامه‌ها تعریف می‌شوند عبارت‌اند از: موضوع، گستره، ساختار و روش تهیه. دانشنامه می‌تواند عمومی باشد و مقالاتی در تمام زمینه‌ها داشته‌باشد (دانش‌نامه بریتانیکا مثال خوبی از دانش‌نامه‌های عمومی است). آن‌ها همچنین می‌توانند در یک زمینة خاص باشند (مثلا دانش‌نامه‌هایی در پزشکی، فلسفه یا حقوق). دانش‌نامه‌های گوناگونی نیز وجود دارد که شامل اطلاعات گسترده‌ای در یک زمینة خاص هستند، مانند دانشنامه بزرگ شوروی و دانش‌نامه یهود. مطالب مرتبط در راهکار : ۱- سالگرد آغاز به کار پدیده ویکی پدیا ۲- خالق ویکی پدیا به قتل رسید ۳- مشاركت در ويكي‌پديا ۴- سیاست های ویکی پدیا ۵- امکانات خاص و راهبردها ۶- امکانات دیگر ویکی پدیا
+ نوشته شده در چهارشنبه سوم بهمن 1386ساعت 10:8 توسط مهدی محمدزاده (بازنشسته) \|

	IE & IT : با ویکی پدیا بیشتر آشنا شویم ! (2) - مشاركت در ويكي‌پديا
با ویکی پدیا بیشتر آشنا شویم ! (2) مشاركت در ويكي‌پديا براي ويرايش خيلي از دانش‌نامه‌ها گروه زيادي از متخصصين و دانشمندان و زندگي‌نامه‌نويسان و آگاهان در مورد آن مسائل توسط بنياد يا مؤسسة خاصي دور هم جمع مي‌شوند تا اطلاعات در زمينه‌هاي مختلف تخصصي‌شان را به صورت مداخل مختلف يك دانش‌نامه دربياورند. اما در دانش‌نامة ويكي‌پديا اين‌گونه نيست. هركدام از خوانندگان ويكي‌پديا كه وارد مدخل خاصي در اين دانش‌نامه بشوند، فقط با يك كليك مي‌توانند اطلاعات مربوط به هر چيزي را دستكاري كنند. مثلا اگر نقصي ديدند مي‌توانند آن را برطرف كنند يا غلط‌ها را درست كنند يا حتي درست‌ها را غلط كنند. اما پس از هر ويرايش، آخرين تغييرات در لينكي در صفحه اول وب‌سايت و در نوار كناري همة صفحات وب‌سايت، به‌روز مي‌شود تا ديگران هم از اين تغييرات باخبر شوند و اگر لازم بود آن را تكميل‌‌تر كرده يا به حالت اول برگردانند. هر مدخلي هم كه در ويكي‌پديا نباشد، پس از اولين جست‌وجو نمايش داده ‌مي‌شود و آن‌گاه باز هم با يك كليك مي‌شود آن‌را ايجاد كرد. ويكي‌پديا حتي در مورد سياست‌هاي كلي‌اش هم نوشته كه این سیاست‌ها در نزد عدة زیادی از ویرایشگران مقبولیت دارد و تفاهم بر آن است که همة کاربران ملزم به پیروی از آن‌ هستند. اگر نیاز به تغییری در این صفحه حس می‌کنید انجام دهيد ولی لطفا پیش از انجام تغییرات عمده از صفحة بحث برای مطرح کردن آن تغییرات و نظرخواهی در مورد آن‌ها استفاده کنید. پس حتي سياست‌هاي كلي ويكي‌پديا را هم مي‌شود عوض كرد. منتها به شرطي كه جمع موافق باشد. حالا ممكن است بگوييد كه با اين وجود، بايد اين دانش‌نامه، غيرقابل اعتماد و پر از غلط باشد. يك‌گروه از دانشمندان انگليسي چند ماه پيش يك تحقيق جالب در مورد تعداد غلط‌هاي دانش‌نامه‌هاي مختلف انجام داده بودند. نتيجه‌اي كه در مجلة «نيچر» چاپ كرده بودند خيلي جالب بود: «بريتانيكا در هر صفحه 3 غلط دارد و ويكي‌پديا در هر حجم مطلب معادل آن، تنها 4 غلط.» پس بنا به استقراي ناقص (!) مي‌توان به مطالب ويكي‌پديا تقريبا اقتدا كرد. مطالب مرتبط در راهکار : ۱- كاربران در حال مشاركت‌اند ۲- سالگرد آغاز به کار پدیده ویکی پدیا ۳- خالق ویکی پدیا به قتل رسید ۴- سیاست های ویکی پدیا ۵- امکانات خاص و راهبردها ۶- امکانات دیگر ویکی پدیا
+ نوشته شده در چهارشنبه سوم بهمن 1386ساعت 10:7 توسط مهدی محمدزاده (بازنشسته) \|

	IE & IT : با ویکی پدیا بیشتر آشنا شویم ! (3) - سیاست های ویکی پدیا
با ویکی پدیا بیشتر آشنا شویم (۳): سياست‌هاي ويكي‌پديا خود ويكي‌پديا در صفحه‌اي در مورد سياست‌هايش نوشته كه ویکی‌پدیا دانش‌نامه ‌است. هدف بیشتری ندارد. براي كساني كه مي‌خواهند مداخل آن را دستكاري كنند هم نوشته كه از جانب‌داری پرهیز کنید. مقالات باید با دیدگاه بی‌طرفانه نوشته شوند و نظرات مختلف دربارة یک موضوع را به طور عینی و واقعی پوشش دهند. قوانین حقوق پدیدآورندگان (copyright) را نقض نکنید. ویکی‌پدیا دانش‌نامه‌ای آزاد است که تحت مجوز مستندات آزاد «گنو» منتشر می‌شود. فرستادن آثاری که قوانین حقوق پدیدآورندگان را نقض می‌کند، هدف مؤسسان را که ایجاد دانش‌نامه‌ای واقعا آزاد است، طوری که هر کسی بتواند آن را دوباره توزیع کند، تهدید می‌کند و ممکن است مشکلات حقوقی در پی داشته باشد. برای اطلاعات بیشتر به حقوق پدیدآورنده در ویکی‌پدیا مراجعه کنید. به مشارکت‌کنندگان دیگر احترام بگذارید. مشارکت‌کنندگان در ویکی‌پدیا فرهنگ‌هایی گوناگون و نظرهایی بسیار متفاوت دارند. احترام گذاشتن به دیگران، کلید کار جمعی مفید برای ساختن دانش‌نامه است. ويكي‌پديا سردبیر یا سیستم مرکزی، بالا به پایین که فعالیت‌های هر روز را بررسی و تأیید کند ندارد. در عوض شرکت‌کنندگان فعال آن، متن‌ها را تصحیح و مشکلات قالب‌بندی مقالات را رفع می‌کنند. شرکت‌کنندگان در این پروژه، خود هم نویسنده و هم ویرایش کننده‌اند. این دو یکدیگر را نفی نمی‌کنند. بیشتر قوانین و راهبردها باید از سوی تک‌تک کاربرانی اعمال شود که به نوشتن و ویرایش صفحات می‌پردازند و موارد گوناگون را با دیگر اعضا به بحث بگذارند. بعضی از قوانین نیز به شکل اخراج‌های موقت (به خصوص به عنوان ابزاری برای برخورد با آشوبگری) از سوی مدیران اجرا می‌شود. در موارد حاد، به عنوان بخشی از فرایند همه‌گیر قانون رفع اختلاف، هیأت داوری می‌تواند برای برخورد با وضعیت‌های مناقشه‌برانگیز، دستورات ویژه صادر نماید. مطالب مرتبط در راهکار : ۱- كاربران در حال مشاركت‌اند ۲- سالگرد آغاز به کار پدیده ویکی پدیا ۳- خالق ویکی پدیا به قتل رسید ۴- مشاركت در ويكي‌پديا ۵- امکانات خاص و راهبردها ۶- امکانات دیگر ویکی پدیا
+ نوشته شده در چهارشنبه سوم بهمن 1386ساعت 10:5 توسط مهدی محمدزاده (بازنشسته) \|

	IE & IT : با ویکی پدیا بیشتر آشنا شویم ! (3) - امکانات خاص و راهبردها
با ویکی پدیا بیشتر آشنا شویم (۴) : امکانات خاص و راهبردها بخشی از امکانات نظارتی که ممکن است مورد سوءاستفاده قرار گیرند، مانند پاک کردن مدخل‌ها یا قفل کردن صفحات، تنها در اختیار مدیران قرار دارند. مدیران، اعضای باسابقه و معتمد ویکی پدیا هستند. قوانینی که اعمال آن‌ها در اختیار مدیران است شامل اين موارد است. قوانین حفاظتی (چه وقت و برای چه یک صفحه در برابر ویرایش و تغییر محافظت می‌شود) خط مشی‌های بازدارنده (بازداشتن کاربران از فعالیت در ویکی پدیا برای برخورد با آشوبگران یا پیگیری دستور هیأت داوری). ويكي‌پديا براي نويسندگان و ويراستاران هم توصيه‌هايي تحت عنوان «راهبردهای عمومی» دارد. دربارة آن‌چه می‌دانید یا مایل‌اید بدانید در ویکی‌پدیا فعالیت کنید. در به‌روزرسانی صفحات، جسارت به خرج دهید. نقص‌ها را روشن کنید. خلاصه‌ای از ویرایش خود را ارائه دهید. برای دیگر پیشنهادات مفید به پیشگیری از اشتباهات عمومی نگاه کنید. یادداشت‌های خود را در صفحات گفت‌وگو امضا کنید. از تحقیر یا موضع‌گیری در برابر ادیان یا آن‌چه مقدس شمرده می‌شود بپرهیزید حملات لفظی به اشخاص ممنوع. تهدید حقوقی ممنوع. پیش از تغییرات گسترده در مقالات، با نام کاربری خود وارد سیستم شوید. نام کاربری زشت یا آن‌چه ممکن است آزاردهنده باشد انتخاب نکنید تازه واردان را آزار ندهید. دربارة خودتان مقاله ننویسید. از توضیح واضحات بپرهیزید. ذکر منابع فراموش نشود. از صحت اطلاعاتی که نقل می‌کنید مطمئن شوید. از آوردن مطالبی که به سرعت کهنه می‌شوند بپرهیزید. هنگام نوشتن، در حدود موضوع تعریف شده باقی بمانید. قابل استفاده بودن مقاله در حال نوشتن را برای خوانندگان دیگر در نظر داشته باشید. از درستی آن‌چه به عنوان حقایق در مقاله می‌آورید مطمئن شوید. در حین بیان مطالب از خلاصه‌کردن پیش گفته‌ها استفاده کنید. جیمی ويلز مؤسس ویکی‌پدیا آن را این‌گونه توصیف می‌کند: ویکی‌پدیا «تلاشی برای ایجاد و توزیع دانش‌نامه‌‌اي چندزبانه و آزاد با بالاترین کیفیت ممکن، برای هر فرد در جهان و به زبان مادری‌اش است.» ویکی‌پدیا برای رساندن دانش به همة افراد است. براي همين است كه تنها ویکی‌پدیای انگلیسی تا ماه اکتبر۲۰۰۶، بیش از ۱۴۰۰ هزار مقاله داشته‌است. نمودار رشد آن شکلی نمایی داشته‌است. ویکی‌پدیای فارسی هم که در سال۲۰۰۴ تأسیس شد، هم اکنون بیش از 14 هزار مقاله دارد. تعداد مقاله‌های ویکی‌پدیای انگلیسی چندین برابر بریتانیکا و اینکارتا است. مطالب مرتبط در راهکار : ۱- كاربران در حال مشاركت‌اند ۲- سالگرد آغاز به کار پدیده ویکی پدیا ۳- خالق ویکی پدیا به قتل رسید ۴- مشاركت در ويكي‌پديا ۵- سیاست های ویکی پدیا ۶- امکانات دیگر ویکی پدیا
+ نوشته شده در چهارشنبه سوم بهمن 1386ساعت 10:4 توسط مهدی محمدزاده (بازنشسته) \|

	IE & IT : با ویکی پدیا بیشتر آشنا شویم ! (5) - امکانات دیگر ویکی پدیا
با ویکی پدیا بیشتر آشنا شویم ! (2) امكانات ديگر سايت ويكي‌پديا سايت ويكي‌پديا غير از دانش‌نامة اينترنتي به آدرس www.wikipedia.org امكانات ديگري هم دارد كه در زير آمده است. اسم اين مجموعه ويكي‌مديا است. ويكي‌شنري: ديكشنري است. http://en.wiktionary.org/wiki/Wiktionary:Main_Page ويكي‌اسپسيز: ديكشنري براي انواع و گونه‌هاي جانوري http://species.wikimedia.org/wiki/Main_Page ويكي سورس: مجموعه‌آي از اسناد و مدارك http://en.wikisource.org/wiki/Main_Page ويكي‌ورسيتي: دانشگاه آنلاين و رايگان http://en.wikiversity.org/wiki/Wikiversity:Main_Page ويكي كومون: براي عامه! http://commons.wikimedia.org/wiki/Main_Page ويكي‌مديا: مجموعه چندرسانه‌اي http://meta.wikimedia.org/wiki/Main_Page ويكي‌نيوز: اطلاع‌رساني و اخبار روز http://en.wikinews.org/wiki/Main_Page ويكي‌كوت: مجموعة جالبي از نقل‌قول‌هاي بزرگان http://en.wikiquote.org/wiki/Main_Page ويكي‌بوك: كتابخانه‌اي از كتاب‌هايي كه كپي‌رايت ندارند http://en.wikibooks.org/wiki/Main_Page مطالب مرتبط در راهکار : ۱- كاربران در حال مشاركت‌اند ۲- سالگرد آغاز به کار پدیده ویکی پدیا ۳- خالق ویکی پدیا به قتل رسید ۴- مشاركت در ويكي‌پديا ۵- سیاست های ویکی پدیا ۶- امکانات خاص و راهبردها
+ نوشته شده در چهارشنبه سوم بهمن 1386ساعت 10:3 توسط مهدی محمدزاده (بازنشسته) \|

	IE & IT : سالگرد آغاز به کار پدیده ویکی پدیا
به مناسبت آغاز به کار ویکی پدیا در 27 دی ، 10 ژانویه 2001 پدیده ای که در تئوری درست کار نمی کند اما در عمل موفق است ! ؟ همشهری جوان - قبل از اینها دایره المعارف ها کتاب های بزرگی بودند که معمولا فقط در کتابخانه ها یا حداکثر کتابخانه های ادم های خیلی خفن میشد آن را پیدا کرد اما ویکی پدیا دایره المعارف را رایگان میان مردم اورد . ویکی پدیا فقط 2 میلیون و 144 هزار و 536 مقاله انگلیسی دارد . در حالی که بریتانیکا – بزرگترین دایره المعارف مکتوب دنیا که 30 جلد دارد – حدود 200 هزار مدخل انگلیسی دارد . تازه در ویکی پدیا می توان مطالب را به 250 زبان هم دید . مثلا مقاله های فارسی آن 27 هزار و 903 تا هستند . در حالی که تا قبل ار این دایره المعارف های بالای 100 هزارمدخلی در دنیا فقط 3 تا بودند . اصلی ترین خصوصیتی که ویکی پدیا دارد ، این است که همه می توانند در آن بنویسند . البته با ذکر منبع . به علاوه ویکی پدیا ، همیشه بی طرف است . خیلی ها می گویند چون مطالب ویکی پدیا از طرف بازدیدکنندگان قابل ویرایش است نمی تواند زیاد معتبر باشد اما خیلی ها این را یکی از حسن های این سایت می دانند .ویکی پدیا هر روز به خاطر همین ویژگی دارد بزرگ و بزرگ تر میشود . در عین حال ، ویکی پدیا دایره المعارف پر غلطی نیست . از نظر کم غلط بودن دایره المعارف بریتانیکا با 2 غلط در صفحه عنوان نخست را دارد در حالیکه ویکی پدیا در همان تعداد کلمات فقط 3 غلط دارد . مجله British web world Magazine گفته این سایت " بزرگ ترین ایده در عصر کامپیوتر " است و جمله معروفی هم در مورد ویکی پدیا هست که می گوید این سایت در عمل درست کار می کند در حالیکه در تئوری نه ! یک امکان جدید در ویکی پدیا : موتور جست و جوی کدباز ویکی پدیا به نام Wikia search قرار است هفتم ژانویه (17 دی) شروع به کار کند . در این طرح ، فناوری های ابتدایی لازم برای یک موتور جستجو مثل الگوریتم جست وجو به کاربران ارائه میشود و آنها به همان روشی که می توانستند در دایره المعارف ویکی پدیا مدخل جدید ایجاد کنند ، این موتور جستجور را کامل می کنند . بنابراین نباید انتظار داشت سرویس اولیه این موتور با قابلیت های موتورهای جستجو ی پیشرفته و معروفی مثل گوگل و یاهو قابل مقایسه باشد . مطالب مرتبط در راهکار : ۱- كاربران در حال مشاركت‌اند ۲- خالق ویکی پدیا به قتل رسید ۳- مشاركت در ويكي‌پديا ۴- سیاست های ویکی پدیا ۵- امکانات خاص و راهبردها ۶- امکانات دیگر ویکی پدیا
+ نوشته شده در سه شنبه دوم بهمن 1386ساعت 21:23 توسط مهدی محمدزاده (بازنشسته) \|